Remziye Hisar
Kimya öğrenmek için Paris'e giden; eğitim, aile ve bilim arasında kendi yolunu açan Cumhuriyet kuşağının öncü kadınlarından biri.
Bir bilim eğitiminin peşinden başka bir ülkeye gitmek neyi değiştirebilir?
Üç kısa an
-
1karar
Paris'e giden yol
Öğretmenlik yaptığı dönemde Avrupa'da fen bilimi okumayı hedefledi. 1924'te Paris'e ulaştığında bu hedef doğrudan bir diploma programına dönüşmedi: önce matematik çalıştı, Fen Fakültesi derslerini takip etti ve kimya eğitimine hazırlanmak için gerekli zemini kurdu. Bu küçük görünen hazırlık, sonraki yıllardaki eğitiminin asıl eşiğiydi.
-
2emek
Yarım tahsisattan tam öğrenci statüsüne
Maarif Vekâleti 1925'in başında onu yarım tahsisatla desteklenen öğrenciler arasına aldı; aynı yılın ekiminde tam tahsisatlı asıl öğrenci hakkını kazandı. 1925–1928 arasında uygulamalı kimya, genel kimya ve biyokimya sertifikalarını tamamladı. Eğitim, yalnız bir okul kaydından değil, düzenli çalışma ve kamusal desteğe erişimden oluşuyordu.
-
3dönüş
Biriken bilgiyle yurda dönmek
1928'den sonra doktora amacıyla genel fizik sertifikasına hazırlanmaya başladı; ancak 1929–1930'da yurda döndü. Bu portre, hayatını tek bir “ilk” unvanına indirmiyor. Bilim öğrenme isteğini, çocuklarıyla birlikte sürdürdüğü öğrenci yaşamını ve kimya için kurduğu ısrarlı rotayı hatırlatıyor.
neden hâlâ önemli?
Bilim insanı olmak, önce o eğitimi hayal edilebilir bir seçenek hâline getirmekle başlar.Remziye Hisar'ın Paris yılları, bilim eğitiminin yalnız derslerden değil; imkân, destek ve ısrardan da oluştuğunu gösteriyor. Bugüne kalan şey, bir kişinin biyografisinden çok, kendinden sonrakilerin “ben de yapabilirim” diyebileceği bir yolun görünürleşmesi.
Kaynaklar ve görsel
- Şerife Şimşek, “Cumhuriyetin İlk Kadın Kimyacılarından Remziye Reşid'in (Remziye Hisar) Paris Sorbonne Üniversitesindeki Lisans Dönemi (1925–1928),” Osmanlı Bilimi Araştırmaları, 2025.
- Emre Dölen, “Prof. Dr. Remziye Hisar'ın anılarını ve görüşlerini içeren yeni bir kitap hakkında düşünce ve katkılar,” Osmanlı Bilimi Araştırmaları, 2019.
- Fotoğraf: Cumhuriyet’in Öncü Kadınları, Remziye Hisar.